سؤال 1036 : خريدوفروش چك با رعايت مدت معامله‌اش اشكال ندارد . خريدوفروش پول مثلا فروش هزار تومان به مدت شش ماه به هزار و دويست تومان آيا مانعى ندارد ، يا مشمول ادلهء ربا است ؟ به عبارت ديگر آيا خريدوفروش مذكور ظاهرا بيع است و در واقع قرض ربوى و يا واقعا بيع است و مشمول ادلّه رباى قرضى نمىباشد ؟ جواب : معاملات بالمعنى الاعم عناوين اعتباريه و قصديه مىباشند و هر كدام داراى موضوع و آثار و احكام خاصى مىباشند . در موضوع فروش پول ، چنانچه مقصود معامله بيعى باشد ، با توجه به اينكه عنوان بيع در فرض مزبور جريان دارد ، بيع تحقق پيدا مىكند و احكام آن مترتب مىشود . و يكى از احكام آن اين است كه جريان ربا در بيع ، مشروط به اين است كه مورد بيع مكيل و موزون باشد و چون اسكناس از معدودات است نه از مكيل و موزون ، لذا رباى معاوضى در آن جريان ندارد . ولى احكام بيع از هر نظر جارى مىشود . و اين منافات ندارد با اينكه اگر اسكناس را به صورت قرض بدهد با فرض زياده ، رباى قرضى تحقق پيدا مىكند زيرا كه در رباى قرضى مسأله مكيل و موزون نقش ندارد . معامله با چك جعلى سؤال 1037 : شخصى با پرداخت چك جعلى و بدون محل ، معامله‌اى انجام داده و متاعى را خريده است ، آيا اين معامله صحيح است ؟ جواب : چون به حسب ظاهر طرفين قصد معامله داشته‌اند ، معامله انجام شده و خريدار نسبت به ثمن ضامن است و فروشنده حق مطالبه ثمن را دارد . سؤال 1038 : شخصى چك جعلى را با علم مشترى به عدم پول در حساب صاحب چك مىفروشد و مشترى به طمع اينكه بتواند به نحوى آن را نقد كند و سود زيادى ببرد مىخرد ، ولى بعدا نمىتواند آن را نقد كند ، آيا مشترى در فرض سؤال حق فسخ دارد ؟ جواب : چنين معامله‌اى باطل است و مشترى مىتواند پول خود را از فروشندهء چك پس بگيرد .